C.H.D. Buys Ballot (1817 – 1890) was oprichter en directeur van het K.N.M.I. en bedacht de wet van Buys Ballot. In 1890 werd een gedenkteken voor hem onthuld in De Bilt. Zijn opvolger Dr. Maurits Snellen nam het monument in ontvangst. Hierboven: De buste van Buys Ballot, anonieme foto begin twintigste eeuw. (Het Utrechts Archief) Hieronder: een verslag van de onthulling van het gedenkteken uit het bijblad van De aarde en haar volken, 14 juli 1900.

 

Meer informatie

Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot werd in 1817 geboren als zoon van een hervormde predikant in Kloetinge. Na zijn studie aan de Universiteit in Utrecht werd hij daar hoogleraar wiskunde en pas veel later in de natuurkunde. Hij verkreeg enige bekendheid door met een experiment het Dopplereffect te bewijzen.

Met steun van premier Thorbecke richtte hij in 1854 het Nederland Meteorologisch Instituut op, dat later het K.N.M.I. zou worden. het kreeg een onderkomen ion het bolwerk Sonnenborgh aan de Utrechtse Singel. Toy zijn dood in 1890 zou hij hiervan de directeur zijn. Hij stond ook aan de bakermat van het weerbericht.

Grote bekendheid kreeg hij ook met de wet van Buys Ballot: Als je op het noordelijk halfrond staat met de rug naar de wind, bevindt een hogedrukgebied zich rechts en een lagedrukgebied links. Op het zuidelijk halfrond is dat omgekeerd.

Buys Ballot overleed op 3 februari 1890 en werd begraven in zijn woonplaats Utrecht. Tien jaar later werd er ter nagedachtenis een buste van hem onthuld tegenover de noordwestelijke gevel van het hoofdgebouw in het hoofdgebouw van het K.N.M.I., dat inmiddels naar De Bilt verplaatst was. Het beeld heeft daar tot  1952 gestaan; daarna heeft het een plaats gekregen binnen in het gebouw op het Museumplein. In De Bilt is de Buys Ballotweg naar hem genoemd.

DAB

 

Literatuur:
Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek Dl. I p. 333.
P. van Beek, Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut 1854-1951, in: Oud-Utrecht, mei/juni 1997, pg 52-56.

Bericht in De Aarde en haar volken.

Informatie van