Afgebeeld is het voorblad van de derde druk van de ANWB gids voor fietsliefhebbers uit 1922.  Aan de hand van dit boekje konden lange fietstochten door Nederland worden gemaakt, waarbij men ook door Maartensdijk de De Bilt reed.

 

Meer informatie

 

In de inleiding staat: ‘Dit boekje is bestemd voor hen die het hoogste genot wenschen te smaken dat het rijwiel kan geven: eenzame zwerftochten door veld en bosch, langs rivieren en plassen, nu eens over de golvende heide met eindelooze horizonten, dan weder onder het dichte loof van groote bosschen, maar steeds zooveel mogelijk ver van het geraas en het stof der groote verkeerswegen.

Toen het boekje verscheen was Nederland een fietsland geworden. In het begin van de eeuw was de massale productie van fietsen begonnen en pakte het rijk de aanleg van fietspaden op. In de jaren 1910 waren  zogeheten ‘rijwielpadverenigingen’ opgericht. De afbeelding hieronder van fietsproducent Gazelle stamt uit die tijd: Piet Pelle werd een nationale figuur. De reeks ’Rijwieltochten over Rustige Wegen’ werd begonnen in 1917. ’ Twee jaar later hield de fiets op een belastbaar ’voorwerp van weelde’’ te zijn. We lezen in het werkje ook over de routes bij Maartensdijk en door De Bilt, met de nummers van paddenstoelen en kaartlijn-aanduidingen. Opvallend is het veelvuldig voorkomen van grind- en zandwegen in het boekje, zoals in het eerste citaat], waarin men over de route door Maartensdijk leest:

‘Bij de Lage-Vuursche X 595, links (naar Loenen, zie verbindingslijn B) en dan spoedig rechtsaf een rijwielpad langs een zandweg volgen. Ruim 1- K.M. verder buigt dit pad naar links en komt daarna uit op een grintweg, vlak bij de mooie buitenplaats Eijckenstein (nabij Maartensdijk), die men aan de rechterhand heeft. Men volgt dezen grintweg tot vóór de genoemde buitenplaats en slaat dan linksaf den weg tegenover het huis in. Deze laan volgt men tot den tol en neemt dan rechtsaf het rijwielpad, dat men volgt tot vlak bij den spoorweg [bij Bilthoven], linksaf den spoorweg over en dan weer rechts een grintweg volgen. Bij een groep nieuwe huizen, houdt men een vijvertje aan de rechterhand’.’

Over De Bilt luidt de tekst : ‘Men verlaat Utrecht (zie blz. 28) iangs de Biltstraat, vóór het fort neemt men linksaf het rijwielpad, dat langs de Noordzijde van het fort loopt, waardoor men den drukken en bochtigen weg langs de Zuidzijde [de huidige Utrechtse weg] vermijdt, verder volgt men rechtuit den straatweg naar de Bilt. Voorbij de buitenplaats Vollenhoven rechtuit. Dan bij K.M.- paal 78 linksaf — deze weg buigt dan naar rechts — kort daarop op de splitsing links den zandweg met rijwielpad volgen; men kruist den spoorweg [kennelijk het lokaalspoor] en komt bij X 2451 op den straatweg uit.’

 

Literatuur:  Pete Jordan, De fietsrepubliek (2e dr., Amsterdam 2014).

AD

 

Hieronder een detail van de in het boekje afgedrukte fietskaart, die qua kwaliteit zich net kan meten met moderne uitgaven.