In de tuin van Soestdijkseweg 15 in de Bilt staat een bijzonder monument. Vijf  stangen komen vanuit de grond omhoog en buigen op verschillende plekken naar buiten. Om de paal in het midden bevindt zich een kubus met namen erop. Dit monument werd op 20 oktober 2003 onthuld door Nederlandse, Amerikaanse en Duitse familieleden van de mensen die betrokken waren bij het neerstorten van een Amerikaanse B17 op 20 oktober 1943.  Hierboven een foto van het monument. (Foto Dick Berents)

 

Meer informatie

Op 20 oktober 1943 stortte een B17 van de Amerikaanse Luchtmacht neer op de Soestdijkseweg in de Bilt. Het toestel was opgestegen in Engeland met een grote lading bommen om die boven Duitsland te droppen, maar onderweg werd het getroffen door afweergeschut. Het vloog gehavend terug naar de thuisbasis. Een Duitse jagerpiloot zag het gehavende toestel, schoot er nog wat van zijn munitie op af en volgde het  zwaar beschadigde toestel. Toen hij zag waar het zou neerstorten, vloog hij door naar Soesterberg. Hij landde daar en vorderde een motorfiets en reed naar de plek waar het toestel inmiddels de zijkant van pand nummer 15 had verwoest, waarna het zich in het ernaast geleden huis had geboord. De bewoners op nummer 15 waren niet thuis, maar op nummer 17 stierven drie personen. Hun namen staan op de kubus van het monument.

Tussen de brokstukken van het vliegtuig vond men de stoffelijke overschotten van vijf vliegers. Wanneer zij overleden waren was niet meer na te gaan; het was zelfs mogelijk dat zij bij de eerste luchtaanval al gestorven waren. Deze crash eiste dus acht slachtoffers en hun namen staan op de kubus.

Van de acht vliegers waren er drie boven Brabant uit het brandende vliegtuig gesprongen. Zij wisten zich per parachute in veiligheid te brengen, maar niet voor lang. Hoewel Nederlanders ze in eerste instantie verborgen hielden, lukte het ze niet te ontkomen. Zij werden in het oosten van  Duitsland in een krijgsgevangenkamp opgesloten en werden in 1944 door de Russen bevrijd.

Co de Swart was geïnteresseerd in de luchtoorlog van 1940 – 1945 en zocht via de computer contact met allerlei mensen die iets wisten van dit vliegtuig en zijn bemanning. Aan de Duitse kant vond hij de naam van de vlieger die het toestel aangevallen had en die nog in 1943 de dood vond. Hij wist ook de Amerikaanse piloot te vinden en op te zoeken.

Het kunstwerk kwam tot stand door samenwerking van Co de Swart en José Cladder-Stinkens, toen voorzitter van de Historische Kring ‘d Oude School. De Rabobank verschafte een startbedrag. Zowel Amerikaanse bronnen als de Duitse Geselschaft der Jagtflieger hebben aanzienlijk bijgedragen aan het benodigde kapitaal. Het beeld is ontworpen door Cees Morsch, de toenmalige eigenaar van pand nr. 15.

Bij de opening waren onder anderen aanwezig de Amerikaanse Ambassadeur, de militaire Attaché van Duitsland, dochter en zoon van de Duitse vlieger en de zoon en schoondochter van de enige overlevende van de crash, de Amerikaanse piloot.  In Nederland was dit de eerste keer dat zowel Amerikanen, Duitsers en Nederlanders gezamenlijk een herdenking hielden en een monument onthulden. Hieronder de kubus met de namen van de slachtoffers. (Foto Dick Berents)

JC